COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin ekonomik koşullarının dikkate alınması gerektiğini belirterek, finansman kaynaklarının ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesi ve dönüşüm maliyetlerinin adil biçimde paylaşılması çağrısında bulundu.
Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Kapsamında Parlamenter Toplantısı'nda konuşan Kurum, COP31'in ilk haftasında yoğun diplomatik temaslar yürütüldüğünü söyledi. Zirvede devlet ve hükümet temsilcilerinin yanı sıra uluslararası kuruluşlar, iş dünyası, bilim insanları, gençler ve sivil toplum temsilcilerinin bir araya geldiğini ifade etti.
Görüşmelerde enerji dönüşümü, iklim finansmanı, tarım, su kaynakları, afetlere dayanıklı şehirler ve sıfır atık gibi konuların ele alındığını belirten Kurum, iklim hedeflerinin yalnızca uluslararası toplantılarda alınan kararlarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı.
İklim politikalarında adil dönüşüm vurgusu
COP31 Başkanlığının diyalog, uzlaşı ve eylem ilkeleri doğrultusunda yürütüldüğünü aktaran Kurum, ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerinin, enerji altyapılarının ve iklim risklerinin birbirinden farklı olduğuna dikkati çekti.
Bu farklılıkların gözetildiği ortak bir mücadele anlayışına ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Kurum, iklim değişikliğinin su güvenliğinden gıda üretimine, şehirlerin dayanıklılığından gelecek nesillerin yaşam koşullarına kadar birçok alanı etkilediğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın COP31 Liderler Zirvesi'nde yaptığı adil geçiş çağrısına değinen Kurum, ülkelerin kalkınma haklarını koruyan, finansman imkanlarını ihtiyaç sahiplerine ulaştıran ve dönüşümün maliyetini hakkaniyetli biçimde dağıtan bir sistemin oluşturulması gerektiğini dile getirdi.
Kurum, Antalya'da alınan kararların somut yatırımlara, yasal düzenlemelere ve vatandaşların günlük yaşamında karşılık bulan uygulamalara dönüştürülmesini hedeflediklerini kaydetti.
İklim mücadelesinde parlamentoların rolüne dikkat çekti
Türkiye'nin iklim politikalarında Türkiye Büyük Millet Meclisinin önemli bir sorumluluk üstlendiğini belirten Kurum, Paris Anlaşması'nın 2021 yılında onaylanmasının ardından 2025'te kabul edilen İklim Kanunu ile yeni bir hukuki çerçeve oluşturulduğunu hatırlattı.
Söz konusu düzenlemenin sera gazı emisyonlarının azaltılması, iklim değişikliğine uyum, Emisyon Ticaret Sistemi, denetim mekanizmaları ve adil geçiş gibi birçok alanı kapsadığını ifade eden Kurum, kamu kurumları, yerel yönetimler ve özel sektör için uzun vadeli dönüşümün yasal temelinin güçlendirildiğini söyledi.
Parlamentolar Arası Birlik işbirliğiyle 55 ülkeden milletvekillerinin Antalya'da buluşmasının önemine işaret eden Kurum, parlamentoların uluslararası iklim taahhütlerinin ulusal düzeyde uygulanmasında belirleyici rol oynadığını belirtti.
Yenilenebilir enerjide 2040 hedefi
Türkiye'nin enerji alanında önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini anlatan Kurum, yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam elektrik kurulu gücü içerisindeki payının yüzde 63'e ulaştığını açıkladı.
Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında güneş ve rüzgar enerjisinde toplam 175 gigavat kurulu güce ulaşılmasının hedeflendiğini belirten Kurum, enerji yatırımlarının iklim politikalarının önemli bir parçası olduğunu ifade etti.
Şehirlerin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması gerektiğine de değinen Kurum, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yürütülen yeniden inşa çalışmalarında 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlandığını bildirdi.
Deprem bölgesinde edinilen deneyimlerin iklim değişikliğine uyum çalışmalarına da katkı sağladığını belirten Kurum, dayanıklı şehirlerin yalnızca sağlam yapılardan oluşmadığını, ulaşım, enerji, su, sağlık ve diğer kamu hizmetlerinin de afet koşullarında sürdürülebilir olması gerektiğini vurguladı.
Sıfır Atık Projesi'nin uluslararası ölçekte yaygınlaşmasına da değinen Kurum, çevre politikalarında kalıcı başarı için kamu kurumları, özel sektör, yerel yönetimler ve vatandaşların ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Türk devletleriyle çevre alanında işbirliği güçlendirilecek
Bakan Kurum, COP31 kapsamında düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı'na da katıldı.
Türk devletlerinin ortak tarihi ve kültürel bağlarının yanı sıra çevresel sorunlar karşısında da ortak sorumluluklar taşıdığını belirten Kurum, Aral Gölü'ndeki ekolojik tahribat, Hazar Denizi'nin su seviyesindeki azalma, Orta Asya'daki buzulların erimesi ve kuraklık gibi sorunlara dikkati çekti.
Su kaynaklarının korunmasının tarımsal üretim, şehir yaşamı ve gelecek nesiller açısından hayati önem taşıdığını ifade eden Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde çevre ve iklim değişikliği alanındaki işbirliğinin somut projelerle geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
2024 yılında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu'nun bu süreçte önemli bir yol haritası sunduğunu belirten Kurum, Bakü ve Astana'da gerçekleştirilen toplantılarda başlatılan çalışmaların Antalya'da yeni ortaklıklarla ilerletilmesini hedeflediklerini kaydetti.
Temiz enerji ve elektrifikasyonda ortak yatırım çağrısı
Türk devletlerinin enerji dönüşümünde birlikte hareket edebileceğini belirten Kurum, COP31 kapsamında geliştirilen 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'ne destek verilmesini istedi.
Bu girişimle elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasının amaçlandığını ifade eden Kurum, kardeş ülkeleri ortak çalışmalara katılmaya davet etti.
Enerji depolama, elektrik şebekeleri, yenilenebilir kaynaklar ve enerji verimliliği alanlarında ortak projeler geliştirilebileceğini belirten Kurum, elektrifikasyonun sanayi üretiminden tarımsal sulamaya, sağlık hizmetlerinden eğitime kadar birçok sektörde ekonomik ve teknolojik gelişmeyi destekleyebileceğini söyledi.
Kurum ayrıca küresel döngüsel malzeme kullanım oranının 2035 yılına kadar en az yüzde 15'e yükseltilmesine yönelik hedefe destek çağrısında bulundu.
Kentsel dönüşüm projeleri için TULIP platformu kurulacak
Türk devletleri arasında çevre ve iklim alanındaki işbirliğini kentsel gelişim ve yatırım projelerine taşımayı amaçladıklarını belirten Kurum, TULIP adı verilen yeni bir platform oluşturulacağını açıkladı.
Platform aracılığıyla COP31 kapsamında başlatılan SURFF girişiminin destekleneceğini ifade eden Kurum, Türk devletlerindeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerinin yatırımcılar ile finans kuruluşlarıyla buluşturulmasının planlandığını söyledi.
Kuraklıkla mücadele, su yönetimi ve erken uyarı sistemlerinde mevcut imkanların daha etkin kullanılmasını hedeflediklerini aktaran Kurum, ülkeler arasında teknik bilgi ve deneyim paylaşımının artırılacağını belirtti.
Türk Yeşil Vizyonu çerçevesinde ortak proje havuzları oluşturulması gerektiğini vurgulayan Kurum, İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla projelerin uygun finansman kaynaklarına erişiminin kolaylaştırılmasını önerdi.
Kurum, bakanlıklar, belediyeler, üniversiteler, mühendisler, gençler ve girişimcilerin sürece daha fazla dahil edilmesini istediklerini belirterek, Türk devletleri arasındaki çevre işbirliğinin yalnızca toplantılarda alınan kararlarla sınırlı kalmaması, yatırım ve uygulamalarla somut sonuçlar üretmesi gerektiğini ifade etti.